როგორ დავიცვათ თვალები ზაფხულში - ოფთალმოლოგის რეკომენდაციები

ზაფხული დასვენების, მოგზაურობისა და ღია სივრცეში აქტივობების სეზონია. ამ პერიოდში ადამიანები მეტ დროს ატარებენ მზეზე, აუზებთან, ზღვაზე, მთაში ან ბუნებაში. თუმცა, ხშირად გვავიწყდება, რომ ზაფხულის მცხუნვარე მზე მხოლოდ კანს კი არა, თვალებსაც მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს. ძლიერი მზის სხივები, მტვერი, მაღალი ტემპერატურა, ქარი, კონდიციონერი და წყალში არსებული მიკროორგანიზმები თვალის სხვადასხვა პრობლემის გამომწვევი შეიძლება გახდეს.
ოფთალმოლოგები აღნიშნავენ, რომ ზაფხულში თვალების დაცვა ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც მზისგან კანის დაცვა. დროული პრევენცია მნიშვნელოვნად ამცირებს, როგორც დროებითი დისკომფორტის, ისე სერიოზული ოფთალმოლოგიური დაავადებების განვითარების რისკს.
რატომ არის ზაფხული თვალებისთვის რისკის შემცველი ?
ზაფხულის პერიოდში იზრდება ულტრაიისფერი გამოსხივების ინტენსივობა, რომელიც თვალის ზედაპირზე, ბროლსა და ბადურაზე მოქმედებს. ულტრაიისფერი სხივების ხანგრძლივი ზემოქმედება დაკავშირებულია ისეთი დაავადებების განვითარების რისკთან, როგორიცაა: კატარაქტა, მაკულარული დეგენერაცია, ფოტოკერატიტი და სხვა ოფთალმოლოგიური პათოლოგიები.
განსაკუთრებით მაღალი რისკის ქვეშ არიან ადამიანები, რომლებიც დიდ დროს ატარებენ სანაპიროზე, მთაში, ღია სივრცეში მუშაობენ ან ხშირად იმყოფებიან წყლის ზედაპირის სიახლოვეს. წყალი, ქვიშა და სხვა ამრეკლავი ზედაპირები ზრდიან მზის სხივების ზემოქმედებას თვალებზე.
სწორედ ამიტომ, სპეციალისტები გვირჩევენ, რომ რეგულარულად ვაკონტროლოთ მხედველობის მდგომარეობა და საჭიროების შემთხვევაში მივმართოთ ოფთალმოლოგს ან შესაბამის თვალის კლინიკას.
ულტრაიისფერი სხივები და თვალის ჯანმრთელობა
ბევრი ადამიანი ფიქრობს, რომ ზაფხულში მხოლოდ კანს ემუქრება მზისგან დაზიანება, თუმცა, რეალურად თვალებიც საკმაოდ მგრძნობიარეა ულტრაიისფერი გამოსხივების მიმართ. ულტრაიისფერი სხივები წლების განმავლობაში გროვდება და ზიანს ეტაპობრივად აყენებს თვალის სტრუქტურებს.
კვლევები აჩვენებს, რომ მზის სხივების ხანგრძლივმა ზემოქმედებამ შესაძლოა ხელი შეუწყოს:

• კატარაქტის განვითარებას;
• ბადურის დაზიანებას;
• თვალის ზედაპირის დამწვრობას;
• თვალის ზოგიერთი სიმსივნის რისკის ზრდას.

ამ მიზეზით სპეციალისტები რეკომენდაციებს გასცემენ, რომ გამოყენებულ იქნას UV 400 ან 100%-იანი UVA/UVB დაცვის მქონე მზის სათვალეები.
შეარჩიეთ მზის სათვალე სწორად
მზის სათვალის არჩევისას მხოლოდ დიზაინზე ყურადღების გამახვილება საკმარისი არ არის. ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი ულტრაიისფერი დაცვის ხარისხია.
სასურველია სათვალეს ჰქონდეს:

• 100%-იანი UVA დაცვა;
• 100%-იანი UVB დაცვა;
• UV400 მარკირება;
• ხარისხიანი ლინზები;
• გვერდითი დაცვის შესაძლებლობა.

მუქი შუშა ავტომატურად არ ნიშნავს უკეთეს დაცვას. პირიქით, დაბალი ხარისხის მუქმა სათვალემ შესაძლოა თვალს მეტი ზიანი მიაყენოს, რადგან თვალის გუგა ფართოვდება და მეტი მავნე გამოსხივება აღწევს თვალში.
ბავშვების თვალების დაცვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია
ბავშვების თვალები უფრო მგრძნობიარეა ულტრაიისფერი გამოსხივების მიმართ, ვიდრე ზრდასრულების. სწორედ ამიტომ, სპეციალისტები მშობლებს ურჩევენ ბავშვობიდანვე დაამკვიდრონ მზის სათვალისა და ქუდის ტარების ჩვევა.
ბავშვთა თვალის ექიმი განსაკუთრებით ხშირად აწყდება ისეთ პრობლემებს, რომლებიც უკავშირდება მზის სხივების, ეკრანების ან მხედველობის დაუდგენელი დარღვევების გავლენას. ზაფხულში მნიშვნელოვანია ბავშვის მხედველობის კონტროლი, განსაკუთრებით თუ ის დიდ დროს ატარებს გარეთ. მშობელმა აუცილებლად უნდა მიმართოს სპეციალისტს, თუ ბავშვი:

• თვალებს ხშირად იფშვნეტს;
• უჩივის თავის ტკივილს;
• წიგნს ან ტელეფონს ძალიან ახლოდან უყურებს;
• თვალებს ხშირად ახამხამებს;
• უჭირს შორიდან საგნების დანახვა.

კონტაქტური ლინზები და ცურვა
ზაფხულის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა კონტაქტური ლინზებით ცურვაა. აუზში, ზღვაზე ან მდინარეში არსებული მიკროორგანიზმები შეიძლება ლინზის ზედაპირზე მოხვდეს და სერიოზული ინფექცია გამოიწვიოს. სწორედ ამიტომ, ოფთალმოლოგები გვირჩევენ:

• არ ვიცურაოთ ლინზებით;
• გამოვიყენოთ სპეციალური საცურაო სათვალე;
• წყალში მოხვედრის შემდეგ მოვიხსნათ ლინზები;
• დავიცვათ ჰიგიენის წესები.

ინფექციის განვითარების შემთხვევაში შესაძლოა საჭირო გახდეს ბავშვთა ოფთალმოლოგის ან შესაბამისი სპეციალისტის გადაუდებელი ჩარევა.
თვალის სიმშრალე ზაფხულში
მაღალი ტემპერატურა, მტვერი, ქარი, კონდიციონერი და ვენტილატორი ხშირად იწვევს თვალის სიმშრალეს. ეს მდგომარეობა განსაკუთრებით ხშირია ოფისში მომუშავე ადამიანებში, რომლებიც დიდ დროს ატარებენ ეკრანთან. თვალის სიმშრალის სიმპტომებია:

• წვა;
• ქავილი;
• უცხო სხეულის შეგრძნება;
• ცრემლდენა;
• მხედველობის დროებითი დაბინდვა.

მსუბუქ შემთხვევებში შეიძლება გამოყენებულ იქნას ხელოვნური ცრემლები, თუმცა თუ დისკომფორტი რამდენიმე დღეზე მეტხანს გრძელდება, სასურველია მიმართოთ თვალის კლინიკას ან სპეციალისტს.
ზაფხულის პერიოდში იზრდება თვალის ტრავმების რაოდენობაც. სპორტული აქტივობები და სხვადასხვა სახის გარე სამუშაოები ხშირად ხდება თვალის დაზიანების მიზეზია. თვალის ტრავმის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოთ თვალის 24 საათიან კლინიკას, რადგან დაგვიანებულმა დახმარებამ შესაძლოა მხედველობის შეუქცევადი დაზიანება გამოიწვიოს, განსაკუთრებით საყურადღებოა:

• ქიმიური დამწვრობა;
• თვალში უცხო სხეულის მოხვედრა;
• თვალის ძლიერი დარტყმა;
• უეცარი მხედველობის დაკარგვა;
• ძლიერი ტკივილი.

სად შეგიძლიათ მიიღოთ ოფთალმოლოგიური მომსახურება ?
საქართველოში მოქმედებს არაერთი თანამედროვე თვალის კლინიკა, რომელიც პაციენტებს სთავაზობს, როგორც დიაგნოსტიკურ, ისე ქირურგიულ მომსახურებას. განსაკუთრებით მოთხოვნადია თვალის კლინიკები თბილისში, სადაც ხელმისაწვდომია უახლესი ტექნოლოგიები, ლაზერული მკურნალობა, ბადურის კვლევები, კატარაქტის ქირურგია და სხვა თანამედროვე სერვისები.
რეგიონებში მცხოვრები პაციენტებისთვის ხელმისაწვდომია თვალის კლინიკა ბათუმში, სადაც შესაძლებელია, როგორც გეგმიური კონსულტაციების, ისე სხვადასხვა ოფთალმოლოგიური დაავადების დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მიღება.
ზოგიერთ შემთხვევაში კლინიკაში ვიზიტი რთულია, განსაკუთრებით ხანდაზმული ადამიანებისთვის, შშმ პირებისთვის ან ოპერაციის შემდგომ პერიოდში მყოფი პაციენტებისთვის. ასეთ დროს გამოსავალი შეიძლება იყოს თვალის ექიმის ბინაზე მომსახურება. ოფთალმოლოგს შეუძლია პაციენტის სახლში მისვლა, პირველადი შეფასების ჩატარება, კონსულტაციის გაწევა და საჭიროების შემთხვევაში დამატებითი კვლევების რეკომენდაცია. ეს სერვისი განსაკუთრებით მოსახერხებელია იმ ადამიანებისთვის, რომელთაც გადაადგილება უჭირთ ან მუდმივი მონიტორინგი სჭირდებათ.
ზაფხული აქტიური დასვენების და სასიამოვნო მოგონებების სეზონია, თუმცა თვალებისთვის დამატებით გამოწვევებსაც ქმნის. ულტრაიისფერი სხივები, მტვერი, კონტაქტური ლინზები, წყალი და ტრავმები შეიძლება მხედველობის ჯანმრთელობისთვის სერიოზული საფრთხის წყარო გახდეს. თვალების დაცვა ხარისხიანი მზის სათვალით, რეგულარული პროფილაქტიკური შემოწმება, ბავშვების მხედველობის კონტროლი და საჭიროების შემთხვევაში სპეციალისტთან დროული ვიზიტი საუკეთესო გზაა მხედველობის შესანარჩუნებლად. თუ გაქვთ რაიმე საეჭვო სიმპტომი, ნუ გადადებთ ვიზიტს ოფთალმოლოგთან ან შესაბამის თვალის კლინიკაში, რადგან დროული დიაგნოსტიკა ხშირად წარმატებული მკურნალობის მთავარი წინაპირობაა. servisebi.ge - ზე გამოცდილი ოფთალმოლოგების  და კლინიკების შესახებ მნიშვნელოვანი ინფორმაცია დაგხვდებათ.